Rozpoznawanie swoich: Media: 1) Prasa codzienna.

Wstęp

Nie trzeba specjalnie przekonywać do tego, jak ważne dla rozwoju kraju i społeczeństwa są media. Wpływanie na opinię publiczną, wykrywanie afer, wspieranie opcji politycznych, obiektywna informacja, ocena rządu, lobbowanie, promowanie nowych trendów, wspieranie inicjatyw społecznych itd. Mogą kogoś zniszczyć albo wypromować– w zależności od położonych akcentów. Po prostu: media mają wielką władzę i ogromny wpływ na to co się dzieje w danym kraju.  Nie ma dobrze funkcjonującego państwa i społeczeństwa bez rzetelnych i bezstronnych mediów.
Zgodnie z konwencją naszego portalu chciałbym zaproponować spojrzenie na media z punktu widzenia własności kapitału, czyli tego kto tak naprawdę je kontroluje. Bo chyba nikt nie jest na tyle naiwny by sądzić, iż media nie są przedmiotem ciągłej manipulacji, i że ludzie kontrolujący kapitał nie wpływają na kształt i formę informacji, która za pośrednictwem ich przedsiębiorstw jest publikowana. Firmy medialne są nastawione na profit jak każda inna prywtna firma.  Kasa  jest najważniejsza w każdej branży i nie ma co się nad tym rozwodzić.  Jest faktem, iż to pieniądz wpływa często na kształt i formę przekazów medialnych.  Na przykład gazeta może nie opublikować kompromitujących informacji o firmie czy biznesmenie, jeżeli ten codziennie wykupuje w niej całą szpaltę reklam. Dlatego warto wiedzieć jaki kapitał kontroluje przepływ pieniądza w polskich mediach.
Namawiamy do wspierania Polaków w każdym biznesie – także w tym medialnym. Oczywiście media których właściciele są Polakami również mogą być szkodliwie i nierzetelne. Mam jednak przeświadczenie, że w mniejszym stopniu niż te kontrolowane przez zachodnie korporacje medialne. Nie mam przekonania, iż np. niemiecki wydawca gazety najlepiej zadba o promocję  polskich firm i rozwiązań politycznych dobrych dla Polski, czy też uczciwie wypromuje dobry polski produkt, konkurujący z produktem niemieckim. Nie mam wrażenia, iż poświęca się w prasie codziennej wystarczająco dużo miejsca do opisu polskiej kultury, muzyki czy inicjatyw biznesowych. Mam za to wrażenie, iż niezwykle intensywnie promowane są właśnie te zachodnie. Poza tym bez względu na to, co napisałem powyżej – dobrze jest, gdy wspieramy rodzimy biznes, a pieniądze zostają w Polsce i służą rozwojowi polskich projektów, polskiego kapitału i polskiej kadry zarządzającej – a co za tym idzie – rozwojowi całego kraju.
Zajmę się opisem czołowych firm działających w branży medialnej. Zaczynamy od sektora gazet codziennych, a w następnych artykułach przybliżymy sektor internetowy, radiowy, telewizyjny oraz prasy tygodniowej i miesięcznej.

239281_GAZETY201108_HP01_34

Dzienniki ogólnopolskie

Poniżej przedstawiam tytuły ogólnopolskiej prasy codziennej uporządkowanych w kolejności od najlepiej sprzedających się w Październiku 2013 na podstawie publikacji na portalu wirtualnemedia.pl (link).  W nawiasach zamieszczam średnią sprzedaż jednodniową.

images
1) Fakt  (324 260) - dziennik wydawany od 22 października 2003 przez firmę Ringier Axel Springer Polska, należącą do niemiecko-szwajcarskiego koncernu medialnego Ringier Axel Springer AG.
Kapitał: Niemiecko – Szwajcarski
O firmie: Ringier Axel Springer – to składająca się z dwóch podmiotów spółka joint venture. Powstała w celu zarządzania interesem na terenie Europy Wschodniej. Obie firmy mają dokładnie po 50% udziałów. Niemieckie Axel Springer AG (powstałe w 1946 w Hamburgu z inicjatywy niemieckiego dziennikarza Axela Springera) oraz szwajcarskie Ringier AG (rodzinna firma założona w 1833 roku, z siedzibą w Zurychu, największa szwajcarska firma w branży medialnej).

images (1)
2) Gazeta Wyborcza (208 021) Ogólnopolski dziennik wydawany od 1989 roku przez Agora SA
Kapitał: Polski, spółka notowana na GPW, prezesem zarządu Wanda Rapaczyńska. Wszyscy członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej to Polacy.
O firmie: Jedna z większych firm medialnych w Polsce. Poza Gazetą Wyborczą wydaje bezpłatny magazyn „Metro”, posiada sieć kin Helios, kilka stacji radiowych (m. in. Tok FM, Złote Przeboje) prowadzi portal gazeta.pl, działa w branży reklamy zewnętrznej i wiele innych.

images (2)
3) Super Express (155 748) Wydawany od 1991 roku dziennik o charakterze tabloidowym.
Kapitał: Polski.  Wydawcą jest spółka Murator S.A. wchodząca w skład grupy ZPR S.A. (Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe). Właściciel kontrolnego pakietu akcji to Zdzisław Benbenek. Wszyscy członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej to Polacy.
O firmie: W skład ZPR wchodzą jeszcze m. in. Radio Eska i Eska TV, Radio WaWa, Vox FM, Polo TV. Ważna część działalności ZPR to salony gier losowych i kasyna.

logo
4) Rzeczpospolita  (82 345) – dziennik z bardzo bogatą historią -ukazał się po raz pierwszy w 1920 roku.
Kapitał: Polski.  Wydawcą jest Gremi Media spółka z.o.o. (dawniej Presspublika) Wszyscy członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej to Polacy. Gremi kontrolowane jest przez Grzegorza Hajdarowicza.
O firmie: Gremi Media wydaje jeszcze dziennik „Parkiet”,  oraz tygodnik „Uważam Rze”. Poza działalnością medialną Gremi zajmuje się inwestycjami kapitałowymi, nieruchomościami, a także produkcją filmową.

images (3)
5) Dziennik Gazeta Prawna  (61 115) – dziennik ukazujący się od 2009 roku, powstał z połączenia „Gazety Prawnej” i „Dziennika”.
Kapitał: Polsko – Niemiecki. Gazetę wydaje Infor Biznes Sp. Z.o.o. Właścicielem Infor jest Ryszard Pieńkowski i posiada pakiet kontrolny akcji. 49% udziałów w spółce ma Axel Springer Polska. Cały zarząd Infor Biznes Sp. Z.o.o. to Polacy.
O firmie: Firma powstała w 1987 roku jako Biuro Informacji Organizacyjno-Prawnej „Inform”. Specjalizowała się w publikowaniu informacji o zmieniających się przepisach dla konkretnych branż. Do tej pory firma specjalizuje się w wydawniu wielu branżowych czasopism oraz portali internetowych dla np. księgowych czy prawników.

download
6) Przegląd Sportowy  (36 586) najstarszy dziennik sportowy w Polsce wydawany od 1921 roku.
Kapitał: Niemiecko – Szwajcarski
O firmie: Ringier Axel Springer wydawca „Faktu”.

images (4)
7) Gazeta Polska Codziennie  (23 060)  ogólnopolski dziennik o profilu społeczno-politycznym wydawany od 2011 roku.
Kapitał: Polski. Trudno znaleźć wyczerpujące informacje na temat udziałowców. Gazetę Polską Codziennie wydaje firma FORUM S.A. Która powiązana jest z Niezależne Wydawnictwo Polskie sp. z.o.o. Wydawnictwa kontrolowane są przez Tomasza Sakiewicza. W obu firmach wszyscy członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej to Polacy.
O firmie: Niezależne Wydawnictwo Polskie sp. z.o.o. – jest właścicielem lub współwłaścicielem m. in. tygodnika Gazeta Polska, miesięcznika Nowe Państwo. Zaangażowane jest również w produkcję filmową (np. “Mgła”, “Anatomia Upadku”), właściciel powiązany jest z innymi projektami takimi jak TV Republika czy portal Niezależna.pl.

logo_PulsBiznesu
8) Puls Biznesu  (16 218)  ogólnopolski dziennik specjalistyczny poświęcony biznesowi, gospodarce i giełdzie. Wydawany od 1997 roku.
Kapitał: Szwedzki. Wydawcą w Polsce jest Bonnier Business spółka z.o.o. Zarząd i Rady Nadzorczma tylko jednego Polaka. Polski wydawca jest w całości kontrolowany przez szwedzkie Bonnier Group.
O firmie: Bonnier Group to firma rodzinna. Założona w 1804 roku przez Gerharda Bonniera, od początku działa w branży medialno-wydawniczej. Aktualnie struktura własności rozkłada się na 76 członków rodziny Bonnier, która już od 7 pokoleń samodzielnie zarządza firmą.

images (5)
9) Parkiet Gazeta Giełdy  (5 475) ogólnopolski dziennik specjalistyczny poświęcony gospodarce, kapitałowi i inwestycjom.
Kapitał: Polski. Wydawcą jest Gremi Media spółka z.o.o. (dawniej Presspublika) Wszyscy członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej to Polacy.
O firmie: Gremi Media wydaje jeszcze dziennik „Rzeczpospolita” oraz tygodnik „Uważam Rze”. 

 

Sumując nakłady powyżej wymienionych dzienników otrzymamy liczbę 912 828 egzemplarzy gazet sprzedawanych codziennie w Polsce. Spośród nich 407 064 to sztuki, które przynoszą zysk kapitałowi zagranicznemu.

Na tym etapie myślałem jeszcze, że nie jest tak źle z polską prasą. Ale.. zabrałem się za gazety regionalne. 

 images (6)

Dzienniki Regionalne

Listę sporządziłem na podstawie artykułu “Topowe dzienniki regionalne”na wirtualnemedia.pl  (link), który mierzył popularność danych tytułów w poszczególnych województwach. W poniższym zestawieniu uwzględniłem tylko gazety które miały więcej niż 5% popularności. Oczywiście pomijałem tytuły ogólnopolskie opracowane w pierwszej części artykułu. Zestawienie podzielone jest na poszczególne województwa w kolejności alfabetycznej:

Dolnośląskie:

Gazeta Wrocławska - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Gazeta Lubuska – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Metro (bezpłatne) – kapitał polski (Agora S.A.)
Echo Miasta (bezpłatne)kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)

Kujawsko – Pomorskie:

Gazeta Pomorska – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Express Bydgoski – kapitał niemiecki (Rheinische Post)
Nowości Dziennik Toruński – kapitał niemiecki (Rheinische Post)

Lubelskie:

Dziennik Wschodni – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Kurier Lubelski - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Anonse wydanie lubelskie – kapitał polski (Wydawnictwo Steinborn)

Lubuskie:

Gazeta Lubuska – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)

Łódzkie:

Express Ilustrowany – kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Dziennik Łódzki – kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Metro (bezpłatne) – kapitał polski (Agora S.A.)

Małopolskie:

Dziennik Polski - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Gazeta Krakowska
- kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Metro (bezpłatne) – kapitał polski (Agora S.A.)

Mazowieckie:

Polska (the Times) - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Metro (bezpłatne) – kapitał polski (Agora S.A.)
Echo Miasta (bezpłatne)kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)

Opolskie:

Nowa Trybuna Opolska – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)

Podkarpackie:

Nowiny – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Super Nowości – kapitał polski (WP Super Nowości Sp. z o.o.)

Podlaskie:

Gazeta Współczesna – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Kurier Poranny – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)

Pomorskie:

Dziennik Bałtycki - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Metro (bezpłatne) – kapitał polski (Agora S.A.)
Głos Dziennik Pomorza – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)

Śląskie:

Dziennik Zachodni - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)
Metro (bezpłatne) – kapitał polski (Agora S.A.)

Świętokrzyskie:

Echa Dnia – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Anonse wydanie świętokrzyskie – kapitał polski (Wydawnictwo Steinborn)

Warmińsko – Mazurskie:

Gazeta Olsztyńska – kapitał polski (Edytor spółka z.o.o.)

Wielkopolskie:

Głos Wielkopolski - kapitał niemiecki (Polskapresse = Verlagsgruppe Passau GmbH)

Zachodniopomorskie:

Głos Dziennik Pomorza – kapitał angielski (Media Regionalne = Mecom Group)
Kurier Szczeciński – kapitał polski (Kurier Szczeciński sp. z o.o.) 

 

Podsumowanie musi być trochę smutne – biorąc pod uwagę jak wygląda rynek prasy lokalnej w Polsce – praktycznie wszystkie znaczące gazety regionalne są pod kontrolą kapitału niepolskiego. Rynek dzielą dwie grupy kapitałowe: Polskapresse, czyli Verlagsgruppe Passau oraz Media Regionalne czyli angielskie Mecom Group. Tylko w trzech wojwództwach funkcjonuje prawdziwie polska regionalna gazeta, która ma silną pozycję na rynku. Nie wliczam w to gazet bezpłatnych, które w zestawieniu umieściłem, ale tak naprawdę nie są postrzegane jako poważne gazety, a raczej tylko foldery reklamowe.  

Ogólnie wygląda to bardzo źle. Skupienie tak dużej ilości tytułów w rękach praktycznie tylko dwóch zagranicznych grup kapitałowych – na pewno nie służy misji jak najlepszego informowania społczeństwa. Nie chcę przedłużać tego tekstu i wymieniać potencjalne zagrożenia – bo nie trzeba mieć dużej wyobraźni by zrozumieć, iż taka sytuacja prowadzi do nadużyć i przekrętów.

Wymowa tego faktu jest tym bardziej złowroga, w obliczu doniesień, iż Polskapresse (Verlagsgruppe Passau), odkupuje wszystkie udziały Media Regionalne (Mecom Group). Tak więc okazuje się, iż sytacja zła – może być jeszcze gorsza. Ponoć do tego przejęcia już doszło – tak donosi patriotyzmekonomiczny.pl. Co oznacza, że ponad 90 % wszelkiej prasy lokalnej znalazłoby się w rękach jednej niemieckiej firmy. Na razie UOKiK (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta) nie protestuje – więcej o tej sprawie w tym miejscu (link). A zdaje się, iż to co dobre dla niemieckiej firmy często nie jest tożsame z tym co dobre dla polskiego społeczeństwa.

Na koniec

Nie unikniemy smutnej konkluzji, która brzmi: większość gazet codziennych znajduje się pod kontrolą kapitału obcego. Czyli innymi słowy to zagraniczne firmy ostatecznie decydują, co Polacy przeczytają do śniadania. Jak się nad tym dobrze zastanowić to brzmi to dla nas dość niekomfortowo.
Oczywiście nie sugeruję, że kapitał zagraniczny w mediach jest zawsze zły. Na pewno warto mieć kilku wydawców z zagranicy, choćby po to, by słyszalne były różne punkty widzienia. Natomiast w przypadku Polski punkt krytyczny został z pewnością przekroczony. Szczególnie jeśli chodzi o prasę lokalną. Jest temu winna oczywiście transformacja systemowa i masowe wykupowanie polskich firm przez kapitał zagraniczny w latach dziewięćdziesiątych. 

Ale nie można też nie zauważyć, że ogólnie sytucja mediów w Polsce jest dalka od normalnej. Zdecydowana większość tytułów jest stronnicza i zaangażowana politycznie, abstrahując już od pochodzenia kapitału. Brakuje gazety, która choćby udawała, że nie popiera jakiejś opcji. Być może sami sobie jesteśmy winni, że to zagranica dyktuje nam jak mamy myśleć – skoro nie dorobiliśmy się gazety wolnej od wpływów politycznych. Na pewno na rynku jest miejsce na dziennik centrowy, w stylu brytyjskiego “the Independent”, który stara się być wolny od nacisków.

Ale nie da się zrobić niezależnej gazety bez pieniędzy. A ci co pieniądze mają zazwyczaj uwikłani są już w jakieś grupy zależności. Błędne koło..

Łukasz Pragier

21 przemyśleń nt. „Rozpoznawanie swoich: Media: 1) Prasa codzienna.

  1. “Do rzeczy” – to jest tygodnik, więc uwzględnią to w następnej części gdy zajmę się tygodnikami i magazynami.

      1. Dobre pytanie.

        Na wikipedii piszą, że nie obejmuje go kontrola Związku Kontroli Dystrybucji Prasy, z tego powodu brak jest potwierdzonej informacji o wielkości sprzedaży.
        Prawdopodobnie dlatego nie znalazł sie w zestawienia na podstawie którego, powstała lista najpopularniejszych dzienników w Polsce. A jeżeli wierzyć doniesieniom samego wydawnictwa – to powinien się znaleźć bo sprzedaje się go około 100 000.
        “Nasz dziennik” to polski kapitał.

  2. Ciekawe zestawienie ze smutnym podsumowaniem.
    Nie wiem czy to jest dobre słowo, ale pocieszające jest to, że sama gazeta papierowa traci na znaczeniu. Jeszcze kilkanaście lat temu na każdym rogu był kiosk ruchu (który nawiasem mówiąc również już nie jest polski ;) ) a teraz już niewiele jest sklepów z prasą. Po prostu ludzie mniej czytają prasę kosztem internetu i innych mediów.
    Moim zdaniem będzie jeszcze gorzej, gdyż młodzi w ogóle nie czytają gazet.

    Niestety idąc dalej, gdy spoglądamy np. na media internetowe, które mają być następcami gazet drukowanych sytuacja przedstawia się jeszcze gorzej niż w tym artykule…

    1. I make rings out of antique keys and recently made one from a Francis Keil & Son ring with a heart shaped bow! It’s posted on our Etsy site (eote.com/shop/gtatandkystle) – we’d love to sell it to the Keil family – what a great story that would be! I found this thread looking for the history of the company – does anyone have any information that?

  3. No coz… Patrzac po tytulach, to (lekko) przekornie stwierdze, ze te polskie media albo maja poziom ponizej krytyki, albo ich misja to jeden wielki odchył… Ale ogolnie jestem bezstronny, bo dla mnie platne codzienne papierowe wydanie, to po prostu przezytek :) . A ze nie jestem jedyny to dobrze widac po wynikach finansowych niektorych z imperiow medialnych.

    1. Oczywiście, czytelnictwo idzie bardziej w stronę interenetu i gazet w formie elektronicznej. Ale nie zmienia to faktu, że gdy rewolucja ostatecznie się dokona i codzienne papierowe wydania znikną – to na rynku pozostaną pewnie ci sami gracze. Chociaż mam cichą nadzieję, że wypłenie jakaś nowa, lepsza i polska siła medialna.

      1. visto che dovremmo 202RIFLETTERE” come dice il titolo della dicussione, vorrei ricordare che molto spesso i meriti di qualcuno (e consensi) si ingigantiscono o aumentano grazie ai demeriti di altri … a buon intenditor poche parole…

    1. forsal.pl należy do Infor wydawcy Dziennik Gazeta Prawna (49% Axel Springer). Jeśli chodzi o resztę to jeszcze nie wiem. W najbliższym czasie (około 2 tygodnie) postaram się opublikować artykuł – który zajumuje się portalami internetowymi.

      1. When I was very young, we lived next door to a wonderful lady, widowed in the second world war. She lived alone, but she had the most amazing collection of books, which she never minded lending out. One of those books was an encyclopeadic dictionary, which was too big to be borrowed, but we were allowed to go over and use it whenever she was home. Plus she always gave us mint humbugs. Good memories. Lovely post, Miriam. Thanks.

  4. Gratuluję analizy.Proponuję zapoznać się wszystkim z realnymi inwestorami i właścicielami wymienionych w tej informacyjnej Notce,którzy są przedstawiani na giełdach w Londynie,Nowym Yorku,Moskwie,Pekinie,Tokio…Oni rozdają karty a nie ich pośrednicy w Polsce czy też oficjalni “inwestorzy” w Polskich mediach.

    Przykład w linku poniżej jest skromny ale dla tych ,którzy są trochę zainteresowani giełdami wyjątkowo obrazoway.
    http://www.bankier.pl/gielda/notowania/akcje/AGORA/akcjonariat

  5. Oto jak “polska” jest Gazeta Olsztyńska (Edytor):

    EDYTOR – Shareholders, Partners or Investors (current and previous)

    TOKARCZYK JAROSŁAW, KAPFINGER MICHAEL, SON MATHIEU, COSSON MATHIEU, Company F.X.HIRTREITER GMBH, Company INVEST UNTERNEHMENSBETEILIGUNGS AKTIENGESELLSCHAFT, Company LANCELOT HIRTREITER UNTERNEHMENSBERATUNG GMBH, Company INCOM PRIVATE EQUITY GMBH, Company LANCELOT HIRTREITER UNTERNEHMENBERATUNG GMBH, Company HGD INDUSTRIEHOLDING GMBH

  6. Your article is a wonderfully th-okhtuprovoging informative article. You make many strong points with which I concur. This is a great example of quality writing. Thank you for sharing your knowledge on this subject matter.

  7. Hi there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s really informative. I am gonna watch out for brussels. I will be grateful if you continue this in future. Many people will be benefited from your writing. Cheers!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>